Kennis · kassen
Kas ontvochtigen: luchten of actief ontvochtigen?
Een groeiend gewas verdampt water. Dat vocht moet de kas uit, anders krijgt u natte bladeren en ziektes. De klassieke oplossing is luchten. In een goed geïsoleerde kas met schermen werkt dat minder goed, en het kost warmte. Hier leest u hoe actief ontvochtigen met warmteterugwinning helpt.
Laat uw kas doorrekenenBekijk de kas in de 3D-wereld
Waar komt het vocht in de kas vandaan?
Planten nemen water op met hun wortels en verdampen het via hun bladeren. Dat heet verdamping of transpiratie. De plant heeft het nodig om te groeien: zo koelt hij zich en neemt hij voedingsstoffen op.
Het gaat om veel water. Volgens Wageningen University & Research verdampt een volgroeid tomatengewas 's nachts ongeveer 25 gram water per m² per uur. Overdag, met zon, is dat meer.
Bij elke gram water die verdampt, gaat er ook warmte de lucht in, als latente warmte. Die warmte komt uit de kas: uit de verwarming of van de zon.
Waarom te veel vocht een probleem is
- Condens op het gewas: natte bladeren geven schimmels zoals botrytis een kans.
- Druppels die van het scherm of het kasdek op het gewas vallen.
- Meer schimmeldruk, vooral in het najaar.
Luchten: simpel, maar het kost warmte
Bij luchten zet u de ramen open. Vochtige kaslucht gaat naar buiten en drogere buitenlucht komt binnen. Maar de lucht die naar buiten gaat, neemt zijn warmte mee, ook de latente warmte in het vocht. Die warmte moet de verwarming weer aanvullen.
Onderzoek van Wageningen University & Research noemt dat ontvochtigen door te ventileren bij een tomatenteelt al gauw 8 tot 10 m³ aardgas per m² per jaar kost.
Telers isoleren hun kas steeds beter, met meer en betere schermen. Hetzelfde onderzoek noemt dat betere schermisolatie vrijwel automatisch leidt tot minder vochtafvoer. Het vocht blijft dus hangen als u niets extra doet. Daarom hoort actieve ontvochtiging bij Het Nieuwe Telen.
Manieren om actief te ontvochtigen
| Manier | Hoe het werkt | Wat er met de warmte gebeurt |
|---|---|---|
| Buitenlucht inblazen | Droge buitenlucht gaat gecontroleerd de kas in, vaak via slangen bij het gewas. | U warmt koude buitenlucht op. Een lucht/lucht-warmtewisselaar kan een deel terugwinnen. |
| Lucht van boven het scherm | Drogere lucht van boven het energiescherm wordt gemengd met de kaslucht. | Er gaat geen kaslucht naar buiten, maar de koudere lucht van boven het scherm moet weer worden opgewarmd. |
| Warmtepomp | De kaslucht koelt af tot onder het dauwpunt. Het vocht condenseert en loopt weg. | De warmtepomp geeft de warmte terug aan de kas of aan een buffer. |
RVO noemt bij code 220304 deze en nog twee andere uitvoeringen van een systeem voor ontvochtiging van tuinbouwkassen.
Ontvochtigen met warmteterugwinning
Bij ontvochtigen met een warmtepomp stroomt kaslucht langs een koude verdamper. Het vocht condenseert en loopt weg als water. De latente warmte die daarbij vrijkomt, neemt de warmtepomp op. Hij geeft die warmte, samen met de voelbare warmte, terug aan de kaslucht of aan een buffer.
Zo gaat het vocht eruit zonder te luchten, en de warmte blijft in de kas.
De X-Cross Green Line werkt zo. Hij verwarmt, koelt en ontvochtigt in één unit. Staat de unit buiten de teeltruimte, met kanalen naar de kas, dan hoeft u voor onderhoud niet door het gewas.
Waar let u op?
- Hoeveel vocht uw teelt afgeeft, vooral 's nachts en in het najaar.
- Uw schermregime: hoe vaak en hoe lang de schermen dicht zijn.
- Waar de unit staat en hoe de lucht over het gewas wordt verdeeld.
- Wat u met de teruggewonnen warmte doet: direct naar de kas of in een buffer.
- Of de investering op de Energielijst van RVO staat. Lees meer over fiscaal voordeel bij ontvochtiging.
Vragen die we vaak krijgen
Wanneer is actief ontvochtigen nodig?
Vooral als de schermen dicht zijn en het buiten koud is: dan kunt u niet luchten zonder veel warmte te verliezen. In de nacht en in het najaar is het vocht meestal het grootste probleem.
Wat is het verschil tussen luchten en ontvochtigen?
Bij luchten wisselt u kaslucht om voor buitenlucht. Het vocht gaat eruit, maar de warmte ook. Bij ontvochtigen haalt u het vocht uit de kaslucht zelf. Met een warmtepomp blijft de warmte daarbij in de kas.
Wat gebeurt er met het condenswater?
Het condenswater wordt opgevangen en afgevoerd. Hoe dat in uw kas gaat, leggen we per project vast.
Hoeveel ontvochtiging heeft mijn kas nodig?
Dat rekenen we uit op uw teelt, uw kas en uw schermregime. In het rapport staan de latente en de voelbare last apart, met de normen en de aannames.
Verder lezen
Bronnen
- P.A. van Weel, H.F. de Zwart en J.O. Voogt, Vochtbeheersing in kassen en terugwinning van latente energie, Wageningen UR Glastuinbouw, rapport GTB-1421, 2016.
- F. de Zwart, (Energiezuinige) ontvochtiging, Wageningen University & Research, presentatie 19 november 2024, via Kas als Energiebron.
- RVO, Systeem voor ontvochtiging van tuinbouwkassen, code 220304, Milieu- en Energielijst 2026 (geraadpleegd 13 oktober 2026).
Laat uw kas doorrekenen
Stuur ons een korte beschrijving van uw kas en uw teelt, of bel ons. U kunt de aanvraag ook doen in de 3D-wereld, na de quickscan.
- info@debekkersolutions.nl
- Telefoon
- +31 6 22 42 49 58